essay-deel-1884/1982

Claude Vivier was al in 1982 naar Parijs vertrokken wat hem mogelijk was gemaakt met een beurs van het ‘Conseil des Arts’ uit Canada. In Parijs zou Vivier aan een opera over het leven van Tsjaikovski gaan werken. Wellicht voelde hij zich tot Tsjaikovski aangetrokken naar aanleiding van de historische roddel die in die tijd opkwam over de zelfmoord die Tsjaikovski zou hebben gepleegd uit angst voor gezichtsverlies na een affaire met een man. Tsjaikovski’s waarschijnlijke liefdesdood. Een ander personage dat in deze opera ten tonele zou worden gebracht was Tsjaikovski’s intrigerende weldoener Madame Von Meck7), de vrouw wier kinderen van de twintigjarige pianist Claude Debussy, muziekonderwijs hadden gekregen. Debussy, die in die tijd zijn eerste werken had geschreven, trachtte daar in Rusland contact te zoeken met Tsjaikovski. Uiteindelijk lukte het Debussy om via Von Meck de partituur van Danse Bohémienne bij Tsjaikovski te krijgen. Deze liet later, middels een kort schrijven weten:

“It is a very pretty piece, but it is much to short. Not a single idea is expressed fully, the form is terribly shriveled and it lacks unity.” 8 )

De kritiek, met name op de vorm en op het ‘verschrompeld’-karakter zou reeds kunnen wijzen naar een tendens: Debussy’s liefde voor het akkoord als autonome klank in plaats van als functie binnen de harmonisch ‘logische’ eenheid van vorm; en de voorkeur van het motivisch schrijven boven de symmetrie van de klassieke frase-bouw. 9)

Het is eerder onwaarschijnlijk dat Tsjaikovski’s kritiek een beginnersfout, als het overschot aan ideeën en de korte adem van pril en onderontwikkeld vakmanschap, constateert. Na compositielessen bij Ernest Guiraud wint Debussy namelijk al in 1884 de ‘Prix de Rome’, een competitie waarvoor deelnemers in die tijd hun vakmanschap met onder meer het schrijven van een fuga, een koorwerk met orkest, en een dramatische Cantate kunnen bewijzen. De te winnen prijs is een vijfjarig verblijf in de Villa Médici te Rome onder de voorwaarde ieder jaar een nieuw werk naar Parijs te sturen. Het jaar na zijn ‘overwinning’ vertrekt Debussy dus naar Rome.

You are welcome, to leave something too / Fühlen Sie sich eingeladen, ebenfalls etwas zu hinterlassen / Voelt u zich vrij ook iets achter te laten