essay-deel-1888/1978

Vivier schrijft in 1978 een korte, zelf-verklarende tekst onder de veelzeggende titel Introspectie van een componist:
“De kunstenaar moet zijn fantasie-visies op het universum vertalen – hij ziet niet mét zijn ogen maar door zijn ogen heen. Elke vervorming van de visie zal monsterlijke trekken aannemen. Hij dient zijn kosmische, aardse coördinaten volstrekt te aanvaarden. … Mijn muziek gehoorzaamt slechts aan één wet: die van de liefde. Ook in de menselijke betrekkingen zou aan deze simpele wet moeten worden gehoorzaamd.” 12)
In 1888 wordt in Parijs de Eiffeltoren voltooid en reist Debussy af naar Bayreuth om daar Wagner’s Parsifal en Meistersinger te zien.
Na aanleiding van de indrukken aldaar, re-articuleert een teleurgestelde Debussy zijn verhouding tot Wagner en zijn werk als volgt:
“Ik wil hier niet het genie van Wagner ter discussie stelen: een dynamische kracht die des te trefzekerder was omdat er tovenaars-handen aan te pas kwamen die nergens voor terugschrokken. Onder invloed daarvan verspreidde de muziek een tijd lang kwalijke dampen waarmee al diegenen die daarmee in aanraking kwamen ongeneeslijk werden besmet. … Bach is de heilige Graal; Wagner is Klingsor die de Graal wil vernietigen en de plaats ervan wil innemen …” 13)
Debussy is niet de enige bewonderaar van Wagner die de zeilen van zijn mening drastisch bijstelt. In de drie maanden na zijn 44ste verjaardag schrijft Friedrich Nietzsche het zeer eigen en autobiografische Ecce Homo. Het is een boekwerk waar een toorn op ‘de algehele actualiteit’ doorheen
woedt.
Het relatief jonge Duitsland en ook de reeds dode Richard Wagner worden allesbehalve gespaard. Zo uit Nietzsche bijvoorbeeld scherpe kritiek op de contradicte houding van het toenemende anti-Semitische binnen de christelijke cultuur van naastenliefde.
“… ich fühle es selbst als Pflicht, den Deutschen einmal zu sagen, was sie alles schon auf dem Gewissen haben.
Alle grossen Kulturverbrechen von vier Jahrhunderten haben sie auf den Gewissen!” 14)

You are welcome, to leave something too / Fühlen Sie sich eingeladen, ebenfalls etwas zu hinterlassen / Voelt u zich vrij ook iets achter te laten